Kniepijn: Morbus Osgood Schlatter

De ziekte van Osgood Schlatter klinkt ernstig, maar is het gelukkig niet! Het is alleen enorm vervelend en hinderlijk. De klachten bij dit chronische ontstekingsbeeld treden vooral op in de leeftijd van 9-16 jaar en meer bij jongens dan bij meisjes. Eigenlijk is het woord 'ziekte' een verkeerde benaming, een moderner woord is langdurige aandoening of chronische irritatie.

De ziekte van Osgood Schlatter is een verbeningsstoornis, op de plaats van de aanhechting van de kniepees op het scheenbeen. Daar zit bij iedereen een benig botuitsteeksel (tuberositas tibiae), waar door herhaalde trekkrachten vele microbeschadigingen worden veroorzaakt aan de voorste rand van de groeischijf. Pijnklachten als gevolg van m. Osgood Schlatter bevinden zich ter hoogte van de tuberositas tibiae, waarbij het zich ook typeert door het uitsteken van dit botuitsteeksel, veelal is dit heel goed met het blote oog te zien. De doktoren Osgood en Schlatter hebben het klachtenbeeld een eeuw geleden voor het eerst beschreven en daarom is deze aandoening naar hen vernoemd.
 
Klachten
Kenmerkend aan deze aandoening  is een sluipend begin van de klachten, welke betrekkelijk mild zijn en met onderbrekingen optreden. Pijn in de knie ter hoogte van de tuberositas tibiae treedt in het beging pas op na inspanning, maar later ook tijdens inspanning bij met name het trappen van een bal, springen en hurksprongen. Vooral hurken en traplopen zijn pijnlijk, evenals knielen.
Meestal zullen klachten optreden bij kinderen, in het begin van de groeispurt, die veel aan sport doen. Soms zijn er klachten op latere leeftijd, alhoewel er dan vaak ook op jongere leeftijd klachten geweest zijn.
Bij onderzoek is er meestal een gezwollen drukpijnlijke tuberositas tibiae met warmte en gevoeligheid. Er is pijn bij kloppen op de tuberositas tibiae en pijn bij het strekken van de knie tegen weerstand.

Röntgenonderzoek toont een zwelling van de weke delen, eventueel met losse fragmenten.
Natuurlijk zitten er ook in de sport elementen die de pijn verergeren. Hierbij valt te denken aan sprong- en sprintonderdelen, waarbij de kniepees flink aan de aanhechting trekt. Dus met name sporten met spong- en sprintelementen zijn bij uitstek bewegingsvormen die de pijn kunnen opwekken. Men zal merken: op sommige dagen kan men bijna alles en op andere dagen bijna niets pijnvrij doen. Gemiddeld duren de wisselende klachten bij deze aandoening één tot anderhalf jaar. Ook al zijn de klachten verdwenen, het botuitsteeksel blijft aanwezig als een soort aandenken.

Therapie
Klachten als gevolg van m. Osgood Schlatter betekent overigens niet dat een jeugdige sporter onmiddellijk helemaal moet stoppen met sporten. Omdat het zo'n grillig klachtenpatroon heeft, is de aandoening niet eenvoudig te behandelen.

• Afhankelijk van de ernst van de klachten kan een periode van rust de klachten verminderen. Tijdelijk minder vaak en/of intensief te sporten kan bij minder heftige klachten een adequate maatregel zijn.
• Koelen na afloop van een sportactiviteit, of bij veel klachten, kan pijnverminderend werken.
• Rekkingsoefeningen van de bovenbeenspieren kunnen de trekkracht op de knie doen verminderen en verbetering van de spierfunctie (uithoudingsvermogen, spierkracht en coördinatie) zal een verbeterde stabiliteit en hiermee een verminderde trekkracht op de peesaanhechting als resultaat hebben!
• Een patellapeesbandje helpt enigszins mee om deze trekkrachten te verminderen. Deze wordt net onder de knieschijf aangelegd.
• Een enkele keer wordt gips (totale immobilisatie) toegepast om de knie rust te geven.
• Als laatste redmiddel kan men geopereerd worden, dit gebeurt meestal alleen als er blijvende klachten optreden op latere leeftijd..
• Normaal gesproken gaat het ontstekingsbeeld geheel over.