Rugby is een denksport

Bij rugby denk je al snel aan ruige mannen en veel fysieke kracht. Een sport met veel ‘paardenkracht’ en minder ‘mentale kracht’. Niets is echter minder waar. Toegegeven: de spelers moeten – afhankelijk van hun veldpositie – de noodzakelijke PK’s bezitten! Echter, het individuele en teamvermogen moet wel worden gecontroleerd en in goede banen worden geleid.

Presteren op het rugbyveld wordt daarmee in belangrijke mate (ook) een mentale aangelegenheid. Toeval of niet, maar de speelsters van het Nederlands damesteam Sevens Rugby trainen ook mentale vaardigheden en behoren inmiddels tot de wereldtop.

De Nieuw Zeelandse rugbylegende en mogelijk beste nummer 8 ooit van de All Blacks (1987-1997) Zinzan Brooke,  formuleerde het als volgt:

"… Some people are physically tough, but they might not be emotionally or mentally tough. Some people have it all, but others are mentally babies. They can go and smash someone, but if they get smashed, they back down. I think toughness is really a mindset where you react in game situation..." (Uit Dosil, 2006).

Ter illustratie hieronder nog twee voorbeelden met rugbyspecifieke mentale vaardigheden en het belang er van.

Voorbeeld 1
Kenmerkend voor rugbyspelers is dat zij continu moeten omschakelen van aanval naar verdediging en andersom. Daarbij wordt telkens een beroep gedaan op hun concentratie met betrekking tot de veldpositie en hun bijbehorende rol. In balbezit bijvoorbeeld kan een speler o.a. kiezen uit ‘rennen’, ‘passen’ of ‘trappen’. Een tactische beslissing die – onder dreiging van instormende tegenstanders – binnen luttele seconden genomen dient te worden. Time-outs zijn er niet binnen het rugby en coaches mogen vanaf de zijlijn geen aanwijzingen geven.

Voorbeeld 2.
Een tweede voorbeeld dat het nut en gebruik van mentale vaardigheden binnen rugby typeert is een beschrijving van de ‘goalkicker’ Grant Fox  (All Blacks, 1984-1993):

"I have in my mind a picture of the ball going through the posts (visualisatie / verbeelding).  The deep breathing, the shaking of the hands, are to rid the body of tension (ontspanning), so that all is crystal-clear and unperturbed in the mind – the picture is in focus (aandacht richten). I command myself: ‘Head down. Follow through" (zelfspraak). (Uit Dosil, 2006).

Conclusie
Mentale vaardigheden zijn niet belangrijker dan fysieke, technische en tactische vaardigheden. Ze zijn allemaal belangrijk en maken onderdeel uit van het presteren. De ontwikkeling van ‘mentale kracht’ vergt net zoals het verbeteren van fysiek, techniek en tactiek veel tijd en inzet. Toegepaste sportpsychologie betekent geen los kunstje aanleren maar een integraal en systematisch maatwerktraject. Mijn advies: Leer jezelf (rugbyspeler) en het team mentaal beter kennen. Dit kan net het verschil uitmaken tussen eerste of derde worden. Rugby is dus niet alleen een contactsport maar zeker ook een denksport!

Literatuur
Dosil, J. (2006). The sport psychologist’s handbook: A guide for sport-specific performance enhancement. England, West Sussex: John Wiley & Sons Ltd