Peter Zijerveld: leraar in topsport

Vroeger was hij zelf topsporter, maar tegenwoordig leidt Peter Zijerveld(54) als talentcoach bij de KNWU jonge talenten op tot topsporter. Hoe gaat dat in zijn werk?

Wat doet een talentcoach?
“Hij scout, begeleidt en traint jonge talenten, eigenlijk leidt hij ze op tot topsporter”. 

Hoe gaat dat scouten?
“Ontdekken gaat via een eigen netwerk. Deze bestaat uit onder andere verenigingstrainers en ploegleiders. In wielerland heb je acht sport technische district coördinatoren zij organiseren het. De gemiddelde leeftijd waarop wij een talent ontdekken is 16 á 17 jaar. Als dit talent 18 is wordt het serieus. Met de bondscoaches overleggen we of we iemand daadwerkelijk een talent vinden.”

Wat maakt iemand tot een talent?
“Een gedeelte van talent is aangeboren. Dat heb je en moet in orde zijn. Als dat talent ontwikkeld wordt komen ze vanzelf in beeld”.

Via resultaten?
“Het selecteren gebeurt nog vaak op basis van resultaten. We zijn nu wel steeds meer aan het kijken naar welke andere criteria iemand nog meer tot een talent maken. Het resultaat moet niet overheersend zijn. Dat maakt talentherkenning erg moeilijk, daarin zijn we nog aan het ontwikkelen”.

Kijk je bij het ontwikkelen veel naar andere bonden?
“Ja, naar andere bonden en naar het buitenland waar ze al een stukje verder zijn. Het is bij een duursport nou eenmaal moeilijk om een talent vroeg te spotten, het talent ontwikkelt zich namelijk pas later. Daarom selecteren we sowieso niet onder de 18 jaar. Bij sprint daarentegen kun je al wel eerder aan de slag om die sport veel explosiever is. Door middel van tests kun je dat talent al vroeg ontdekken”.

Stel ik ben talent, hoe word ik dan ondersteund?
“Als we denken dat iemand een talent is nodigen we hem uit om een programma te doorlopen waarbij wordt gekeken naar zijn mentale toestand, leefstijl, doorzettingsvermogen en fysiek. Op basis daarvan kijken we of iemand een talent is. Ze zijn dan meestal 16 á 17 jaar. Iedere schoolvakantie houden wij voor hen een trainingskamp waar we ze wat bijbrengen over voeding en trainingsleer. We geven ze dan nog geen schema’s. Kleding krijgen de talenten pas als ze meedoen aan buitenlandse wedstrijden en die wedstrijden kiezen wij uit.”
De KNWU is sinds augustus 2008 gestart met talentontwikkeling op Sportcentrum Papendal, wat een centrum is voor topsport en onderwijs.  Ben je als talent 18 jaar of ouder dan heb je de mogelijkheid om hier te wonen. Daar kun je gemakkelijker sport en studie combineren. Op Papendal wonen nu zo’n twintig talenten van ons. Zij trainen twee keer per dag waarbij ze tussendoor naar school kunnen. Op Papendal hebben ze eigenlijk fulltime, 24 uur per dag, begeleiding. We doen dit met twee talentcoaches en één bewegingswetenschapper”.

Waar leiden jullie de talenten voor op?
“De wegwielrenners voornamelijk voor een professionele continentale ploeg. Vaak als je een wegwielrenner vraagt wat zijn belangrijkste doel is zal hij de Tour de France zeggen. Voor de andere disciplines leiden we ze vooral op voor de Olympische Spelen, EK’s en WK’s”.

En hoe gaat dan uiteindelijk de overgang van talent naar topsporter?
“Voor dat proces trekken wij zo’n 2 tot 4 jaar uit. We willen het talent langzaam laten instromen. Samen met het talent stellen we doelen op die afgesteld zijn op leefstijl, mentaal en fysiek. Daar maken we afspraken over en daar werken we stapje bij stapje naartoe”.

En wat als het een seizoen even iets minder gaat?
“Natuurlijk kan er tijdens een seizoen altijd iets gebeuren waardoor het niet goed loopt. Bijvoorbeeld ziekte, blessures, etc. Als het niet gaat, gaat het talent zijn eigen traject in. Het is heel belangrijk dat we duidelijke doelen stellen en tussendoor evalueren”.
 
Vind je dat de talentontwikkeling op dit moment op de juiste manier gaat? 
“Je bent er eigenlijk nooit klaar mee. Je blijft doorontwikkelen en dooropleiden. Dat is altijd al zo geweest. Kijk maar naar de Romeinen, die waren tweeduizend jaar geleden al bezig met hardlopen en nu zijn we nog steeds bezig met hoe het sneller en sneller kan”.

Wel grote talenten heb je nu onder andere onder je hoede?
Op Papendal werk ik op dit moment met twintig talenten, waarvan wij vinden dat iedereen een groot talent is, dus om maar een paar namen te noemen:
Op de weg Jasper Ockeloen, in het mountainbiken Henk Jaap Moorlag en op de baan Yorick Bos en Matthijs Buchli.